ซานตาคลอสคือใคร มีจริงไหม และอยู่ที่ไหน

ซานตาคลอส คือผู้นำของขวัญมาให้ในคืนคริสต์มาสอีฟ และเขามีต้นแบบมาจากคนจริง คือ นักบุญนิโคลัส บิชอปชาวกรีกแห่งเมืองไมรา (Myra) ในดินแดนที่ปัจจุบันคือประเทศตุรกี ซึ่งตามธรรมเนียมเล่ากันว่าเสียชีวิตเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม ค.ศ. 343

ส่วนภาพชายชุดแดงที่เราคุ้นตานั้นเกิดขึ้นทีหลังมากที่นิวยอร์ก ระหว่างบทกวีปี ค.ศ. 1823 กับภาพวาดของโธมัส แนสต์ (Thomas Nast) ใน Harper's Weekly แล้วภาพวาดโฆษณา Coca-Cola ของแฮดดอน ซันด์บลอม (Haddon Sundblom) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1931 ก็ตอกย้ำเวอร์ชันที่เรานึกถึงกันทุกวันนี้

ด้านล่างนี้คือคำตอบว่าเขาคือใคร มีจริงไหม เป็นคนประเทศอะไร และอยู่ที่ไหน แล้วปิดท้ายด้วยว่าครอบครัวไทยไปเจอเขาได้ที่ไหนบ้างในเดือนธันวาคมของทุกปี

และถ้าอยากเจอเขาในรูปแบบงานฝ้ายก่อนจะไปเจอในหน้าประวัติศาสตร์ เขาอยู่ตรงนี้เลย

ซานตาคลอสคือใคร

ผู้นำของขวัญในตำนานของคืนคริสต์มาสอีฟมีต้นแบบมาจาก นักบุญนิโคลัส บิชอปแห่งเมืองไมรา ในจักรวรรดิโรมัน ในภูมิภาคที่ปัจจุบันคือประเทศตุรกี

เด็กไทยเรียกท่านว่า ลุงซานต้า และชื่อเต็มสะกดแบบมาตรฐานว่า ซานตาคลอส

ชื่อ Santa Claus เป็นรูปแบบอเมริกันของคำดัตช์ ซินเทอร์กลาส (Sinterklaas) ซึ่งย่อมาจาก Sint Nicolaas (นักบุญนิโคลัส) อีกที ชื่อนี้ปรากฏครั้งแรกในหนังสือพิมพ์นิวยอร์กเมื่อปี ค.ศ. 1773

ดังนั้นคำถามว่า "ซานตาคลอสหมายถึงอะไร" จึงมีคำตอบสั้นๆ ว่า นักบุญนิโคลัส ที่ถูกเรียกเพี้ยนผ่านภาษาดัตช์แล้วต่อด้วยภาษาอังกฤษ ส่วนเลื่อน ปล่องไฟ ขั้วโลกเหนือ และชุดแดงนั้นถูกเติมเข้ามาทีหลังทั้งหมดที่นิวยอร์ก

ซานต้าเป็นแค่บทหนึ่งของคริสต์มาส เรื่องการประสูติของพระเยซูและทำไมต้องวันที่ 25 ธันวาคม อยู่ในบทความของเราเรื่อง คริสต์มาสคืออะไรและทั่วโลกฉลองกันอย่างไร ส่วนที่นี่เราขออยู่กับชายชุดแดงต่อ

ซานตาคลอสมีจริงไหม นักบุญนิโคลัสแห่งไมรา

เขามีจริงในความหมายที่ว่าเริ่มต้นจากคนจริง คือ นิโคลัส บิชอปแห่งเมืองไมรา (ปัจจุบันคือเมืองเดมเร ประเทศตุรกี) ผู้ซึ่งตามธรรมเนียมเล่ากันว่า เสียชีวิตเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม ค.ศ. 343

เรื่องราวชีวิตของท่านที่รู้แน่ชัดมีน้อยมาก และวันที่ต่างๆ ก็เป็นวันที่ตามธรรมเนียม แต่วันฉลองนักบุญของท่านยังคงตรงกับวันที่ 6 ธันวาคม ซึ่งเป็นวันครบรอบการเสียชีวิตเสมอมา

เกิดที่พาทารา เมืองกรีกในดินแดนที่ปัจจุบันคือตุรกี

นิโคลัสเกิดราวปี ค.ศ. 270 ถึง 280 ที่ พาทารา (Patara) เมืองกรีกในแคว้นลิเซีย (Lycia) บนชายฝั่งทางใต้ของดินแดนที่ปัจจุบันคือตุรกี ซึ่งตอนนั้นเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิโรมัน ท่านเป็นบิชอปแห่งไมราและมีชีวิตอยู่ในสมัยจักรพรรดิไดโอคลีเชียน (Diocletian) ผู้ที่จับท่านขังคุก

เท่านี้คำถามเรื่องสัญชาติก็ตอบได้แล้ว นักบุญนิโคลัสคือ บิชอปที่พูดภาษากรีกในจักรวรรดิโรมัน อาศัยอยู่ในดินแดนที่เป็นตุรกีในปัจจุบัน

ทำไมต้อง 6 ธันวาคม แล้วของขวัญย้ายไปคืนคริสต์มาสอีฟได้อย่างไร

วันที่ 6 ธันวาคมคือวันฉลองนักบุญ และตามธรรมเนียมจะให้ของขวัญกันในคืนก่อนหน้า เด็กๆ ในเนเธอร์แลนด์ยังคงได้รับของขวัญซินเทอร์กลาสในเย็นวันที่ 5 ธันวาคม ส่วนในเบลเยียมได้รับในเช้าวันที่ 6 ธันวาคม

การย้ายมาเป็นคริสต์มาสเกิดขึ้นใน เยอรมนีช่วงศตวรรษที่ 16 เมื่อมาร์ติน ลูเทอร์ (Martin Luther) และชาวโปรเตสแตนต์คนอื่นๆ ที่อยากถอยห่างจากการบูชานักบุญ ชูพระกุมารเยซูเป็นผู้ให้ของขวัญแทน และเลื่อนการให้ของขวัญไปเป็นคืนคริสต์มาสอีฟ ซานต้าอเมริกันในทศวรรษ 1820 ก็รับวันนั้นสืบต่อมา

ทองคำกับถุงเท้า

เรื่องเล่าที่โด่งดังที่สุดของนิโคลัสคือที่มาของถุงเท้าคริสต์มาส ชายผู้หนึ่งที่เคยร่ำรวยมีลูกสาวสามคนแต่ไม่มีเงินให้ลูกสาวติดตัวไปออกเรือน และสมัยนั้นถ้าไม่มีเงินติดตัว ลูกสาวก็แทบไม่มีโอกาสได้แต่งงาน

นิโคลัสแอบไปที่บ้านหลังนั้นตอนกลางคืนถึงสามครั้ง และ โยนถุงทองคำเข้าไปทางหน้าต่าง (บางฉบับเล่าว่าหย่อนลงมาทางปล่องไฟ) ว่ากันว่าทองคำตกลงไปใน ถุงเท้าที่แขวนผึ่งไว้ข้างเตาผิง พอดี

ตำนานฉบับเต็มอยู่ในบทความของเราเรื่อง ถุงเท้าคริสต์มาสคืออะไรและทำไมเราต้องแขวน

ประวัติซานตาคลอส จากซินเทอร์กลาสถึงชุดแดง

ซานตาคลอสในชุดแดงคือ สิ่งที่อเมริกาสร้างขึ้น ในศตวรรษที่ 19 ถึงต้นศตวรรษที่ 20 และมาสมบูรณ์ด้วยภาพวาดโฆษณา Coca-Cola ของแฮดดอน ซันด์บลอมตั้งแต่ปี ค.ศ. 1931

ชื่อนี้เดินทางมาอเมริกาพร้อมชาวดัตช์แห่งนิวอัมสเตอร์ดัม (New Amsterdam ปัจจุบันคือนิวยอร์ก) จากนั้นตัวละครก็ถูกนักเขียนนิวยอร์กปั้นขึ้นใหม่ระหว่างปี ค.ศ. 1773 ถึง 1823 แล้วต่อด้วยโธมัส แนสต์ระหว่างปี ค.ศ. 1863 ถึง 1881

ค.ศ. 1773 ถึง 1823: นิวยอร์กเขียนซานต้ายุคใหม่

ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1773 หนังสือพิมพ์นิวยอร์กฉบับหนึ่งรายงานว่าครอบครัวชาวดัตช์จัดงานรำลึกวันครบรอบของนักบุญนิโคลัส "หรือที่เรียกกันว่า St a Claus"

ปี ค.ศ. 1821 บทกวีนิรนามจากนิวยอร์กชื่อ "Old Santeclaus with Much Delight" เป็นบทแรกที่ให้เขามี เลื่อน กวางเรนเดียร์ และการมาเยือนในคืนคริสต์มาสอีฟ และภาพประกอบก็วาดเขาในชุดสีแดง

จากนั้นวันที่ 23 ธันวาคม ค.ศ. 1823 หนังสือพิมพ์ Troy Sentinel ตีพิมพ์บทกวี "A Visit from St. Nicholas" ซึ่งเชื่อกันว่าแต่งโดยเคลเมนต์ คลาร์ก มัวร์ (Clement Clarke Moore) บทกวีนี้ตรึงภาพจำไว้ทั้งหมด การมาเยือนในคืนคริสต์มาสอีฟ กวางเรนเดียร์แปดตัวที่มีชื่อ การลงมาทางปล่องไฟ ของเล่นในถุงเท้า และ "เอลฟ์แก่ผู้ร่าเริง"

โธมัส แนสต์ แล้วต่อด้วย Coca-Cola ในปี ค.ศ. 1931

โธมัส แนสต์ วาดซานต้าให้ Harper's Weekly ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1863 ถึง 1886 รวม 33 ภาพคริสต์มาส และเปลี่ยนสีเสื้อคลุมของเขาจากสีน้ำตาลอ่อนเป็นสีแดง ภาพ "Merry Old Santa Claus" ของแนสต์ในปี ค.ศ. 1881 มีครบทั้งชุดแดงขลิบขนสีขาว โรงงานของเล่น เหล่าเอลฟ์ และคุณนายคลอส

ดังนั้นตอนที่ Coca-Cola ว่าจ้างแฮดดอน ซันด์บลอมในปี ค.ศ. 1931 ชุดแดงก็มีอายุหลายสิบปีแล้ว สิ่งที่ภาพวาดของซันด์บลอมทำ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1931 ถึง 1964 คือทำให้ซานต้าเวอร์ชันอบอุ่นเป็นกันเองแบบเดียวคุ้นตาคนทั้งโลกจนกลายเป็นภาพมาตรฐาน

Coca-Cola ไม่ได้เป็นผู้คิดค้นซานตาคลอส และบริษัทเองก็บอกอย่างนั้น เคยมีโฆษณา Coca-Cola ปี ค.ศ. 1930 โดยเฟรด ไมเซน (Fred Mizen) ที่วาดซานต้าห้างสรรพสินค้าอยู่ท่ามกลางฝูงชน แต่ซานต้าของซันด์บลอมที่หล่อหลอมภาพจำนั้นคือปี ค.ศ. 1931

ซานตาคลอสอยู่ที่ไหน

ซานตาคลอสอยู่ที่ ขั้วโลกเหนือ ตามธรรมเนียมอเมริกัน และอยู่ที่ โรวาเนียมิ (Rovaniemi) ในแลปแลนด์ (Lapland) ของฟินแลนด์ ถ้ายึดตามที่อยู่ที่จดหมายส่งไปถึงจริงๆ

ขั้วโลกเหนือ ตีพิมพ์ครั้งแรกปี ค.ศ. 1866

ขั้วโลกเหนือปรากฏในสิ่งพิมพ์ครั้งแรกในภาพวาดของโธมัส แนสต์ใน Harper's Weekly ฉบับวันที่ 29 ธันวาคม ค.ศ. 1866 พร้อมคำบรรยายว่า "Santa Claussville, N.P." วิกิพีเดียภาษาไทยสืบย้อนความเชื่อนี้ไปถึงราวปี ค.ศ. 1820 แต่หลักฐานสิ่งพิมพ์เก่าที่สุดที่พบคือคำบรรยายภาพปี ค.ศ. 1866 นั้น

โรวาเนียมิ ที่อยู่ที่ใช้ได้จริง

ข้ออ้างของฟินแลนด์มาพร้อมที่อยู่จริงบนถนน คอร์วาทุนทูริ (Korvatunturi) ในแลปแลนด์เป็นที่รู้กันมานานว่าเป็นบ้านของซานต้า และในปี ค.ศ. 1985 เขาเปิดสำนักงานที่เส้นอาร์กติกเซอร์เคิล ในโรวาเนียมิ เมืองที่เรียกตัวเองว่าบ้านเกิดอย่างเป็นทางการของซานตาคลอส หมู่บ้านรอบสำนักงานต้อนรับผู้มาเยือนมากกว่า 700,000 คนต่อปี

ในหมู่บ้านเดียวกัน ที่ทำการไปรษณีย์หลักของซานตาคลอสที่ Tähtikuja 1, 96930 Arctic Circle เป็นที่ทำการของ Posti ที่เปิดให้บริการจริง และได้รับจดหมายมาแล้ว เกือบ 25 ล้านฉบับ จากราว 200 ประเทศ

ถ้าลูกอยากส่งจดหมายสักฉบับ คู่มือของเราเรื่อง วิธีสร้างลิสต์ของเด็กดีเพื่อจดหมายถึงซานตาคลอส มีขั้นตอนบอกไว้ครบ

ทีมของซานต้า กวางเรนเดียร์และเอลฟ์

ซานต้าเดินทางด้วยเลื่อนที่ลากโดยกวางเรนเดียร์บินได้ แปดตัวมีชื่ออยู่ในบทกวีปี ค.ศ. 1823 และตัวที่เก้าถูกเพิ่มเข้ามาในปี ค.ศ. 1939 โดยโรเบิร์ต แอล. เมย์ (Robert L. May) ให้กับห้าง Montgomery Ward ชื่อทั้งเก้าตัวและเรื่องของรูดอล์ฟอยู่ในบทความของเราเรื่อง กวางเรนเดียร์เก้าตัวของซานต้าและชื่อของแต่ละตัว

ผู้ช่วยในโรงงานของเล่นคือเหล่าเอลฟ์ที่แนสต์วาดไว้ในปี ค.ศ. 1881 เรามีเวอร์ชันของเราเองในบทความเรื่อง 7 คนแคระผู้ช่วยข้างกายซานต้า

ซานตาคลอสในประเทศไทย

เดือนธันวาคมในเมืองไทยมีซานต้าอยู่ทุกห้าง ทั้งที่ วันคริสต์มาสเป็นวันทำงานปกติ ที่นี่ รัฐบาลไทยไม่ได้กำหนดให้วันที่ 25 ธันวาคมเป็นวันหยุดราชการ วันหยุดเอกชน หรือวันหยุดธนาคาร และรายชื่อวันหยุดสถาบันการเงินปี พ.ศ. 2569 (ค.ศ. 2026) ของธนาคารแห่งประเทศไทยก็ไม่มีวันคริสต์มาสอยู่ในนั้น

ตัวเลขการค้นหาบอกอีกครึ่งหนึ่งของเรื่อง คำว่า ซานตาคลอส ถูกค้นหาราว 450,000 ครั้งในประเทศไทยในเดือนธันวาคม เทียบกับค่าเฉลี่ยรายเดือนที่ 49,500 ครั้ง ตามข้อมูลของ Ubersuggest

หมายเหตุเรื่องการสะกด: ซานตาคลอส เป็นการสะกดที่วิกิพีเดียภาษาไทยใช้ ซานตาครอส พบได้ในพาดหัวข่าวบางแห่ง ส่วน ซานต้า คือชื่อย่อที่เราใช้เรียกของตกแต่งของเรา

ในห้าง

ครอบครัวไทยเจอเขาที่ห้างก่อนที่อื่น โปรแกรมคริสต์มาสปี พ.ศ. 2568 ของ เซ็นทรัลเวิลด์ จัดตั้งแต่ 14 พฤศจิกายนถึง 6 มกราคม มีขบวนพาเหรดวันที่ 18 ถึง 25 ธันวาคม และกิจกรรมพบคุณลุงซานต้าวันที่ 24 และ 25 ธันวาคม

วันคริสต์มาสปี พ.ศ. 2567 สยามพารากอน มีซานต้าคนดังถึงสองคน ไบร์ท วชิรวิชญ์ และกลัฟ คณาวุฒิ ไอคอนสยามจัด Miracle of Gifts ที่ริเวอร์ พาร์ค และคิงเพาเวอร์จัดขบวนพาเหรดคริสต์มาสวันละสี่รอบ ส่วนโรงแรมทำเวอร์ชันครอบครัว มีมื้อกลางวันกับซานต้าและตลาดคริสต์มาสทั่วกรุงเทพฯ ตลอดเดือนธันวาคม

ในโรงเรียน

โรงเรียนมีวิธีของตัวเอง เดือนธันวาคม พ.ศ. 2565 คณะครูโรงเรียนจุฑาทิพย์ พนมสารคาม ฉะเชิงเทรา แต่งเป็นคุณลุงซานต้าชุดแดงหนวดขาว แบกถุงของขวัญเดินแจกนักเรียน 487 คน

เดือนธันวาคม พ.ศ. 2566 โรงเรียนจิระศาสตร์วิทยา พระนครศรีอยุธยา ไปไกลกว่านั้นอีกขั้น ช้างห้าเชือก จากวังช้างอยุธยา แล เพนียด มาในชุดซานตาคลอส แจกของขวัญและลูกโป่งให้เด็กๆ

ซานต้าแบบไทยที่เราทำ

ซานต้าที่มาบนหลังช้างคือซานต้าแบบไทย และนั่นคือซานต้าที่เราทำ ของตกแต่งรองเท้าแตะของซานต้า ของเรา คือคำตอบตรงไปตรงมาว่าพอลงมาถึงกรุงเทพฯ แล้วเขาใส่อะไรที่เท้า: ถอดบูทออกก่อนเลย

ชิ้นนี้ทำมือจากฝ้ายโดยผู้หญิงชาวอาข่าที่หมู่บ้านอาช่า เชียงราย ผ่านโครงการ Akha Ma-De ของเรา

ครอบครัวซานต้าของเรา

ซานต้าทุกตัวในคอลเลกชันของเรา ทำตามสั่ง ทำมือ จากฝ้าย คุณบอกเรามาว่าต้องการอะไร แล้วเราทำให้

นี่คือทั้งครอบครัว เริ่มจากคุณปู่ก่อน พร้อมราคาของฤดูกาลนี้

• คุณปู่ซานต้า 199 บาท
• น้องชายซานต้า 199 บาท
• หมวกของซานต้า 199 บาท
• แมวของซานต้า 179 บาท
• กระสอบของซานต้า 179 บาท
• แก้วมัคซานต้า 199 บาท
• รองเท้าแตะของซานต้า 179 บาท
• ถุงมือซานต้า 209 บาท
• หัวใจซานต้า 199 บาท
• ห่วงซานตา 159 บาท
• พวงหรีดของซานต้า 199 บาท
• ดวงดาวแห่งซานต้า 179 บาท
• ถุงเท้าซานต้า 199 บาท

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับซานตาคลอส

ซานตาคลอสมีจริงไหม

ซานตาคลอสมีต้นแบบมาจากคนจริง คือนักบุญนิโคลัส บิชอปแห่งเมืองไมราในดินแดนที่ปัจจุบันคือตุรกี ซึ่งตามธรรมเนียมเสียชีวิตเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม ค.ศ. 343 ส่วนตัวละครชุดแดงพร้อมเลื่อนและกวางเรนเดียร์ถูกสร้างขึ้นโดยนักเขียนนิวยอร์กระหว่างปี ค.ศ. 1821 ถึง 1823 และโธมัส แนสต์ระหว่างปี ค.ศ. 1863 ถึง 1881 แล้วโฆษณา Coca-Cola ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1931 ก็ทำให้คุ้นตาไปทั่วโลก

ซานตาคลอสเป็นคนประเทศอะไร

นักบุญนิโคลัส ต้นแบบของซานตาคลอส เป็นบิชอปที่พูดภาษากรีกในจักรวรรดิโรมัน เกิดที่พาทาราในแคว้นลิเซีย และเป็นบิชอปแห่งเมืองไมรา ในดินแดนที่ปัจจุบันคือตุรกี ส่วนซานต้ายุคใหม่เป็นชาวอเมริกัน ถูกปั้นขึ้นที่นิวยอร์กตั้งแต่ปี ค.ศ. 1773 เป็นต้นมา และฟินแลนด์เป็นที่ตั้งของที่ทำการไปรษณีย์หลักของเขาที่เส้นอาร์กติกเซอร์เคิลในโรวาเนียมิ

ซานตาคลอสอยู่ที่ไหน

ซานตาคลอสอยู่ที่ขั้วโลกเหนือตามธรรมเนียมอเมริกัน ซึ่งปรากฏในสิ่งพิมพ์ครั้งแรกในคำบรรยายภาพของโธมัส แนสต์ใน Harper's Weekly ว่า "Santa Claussville, N.P." เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม ค.ศ. 1866 ส่วนในฟินแลนด์ บ้านของเขาคือคอร์วาทุนทูริในแลปแลนด์ และตั้งแต่ปี ค.ศ. 1985 เขามีสำนักงานที่เส้นอาร์กติกเซอร์เคิลในโรวาเนียมิ ซึ่งที่ทำการไปรษณีย์หลักของเขารับจดหมายจากราว 200 ประเทศ

ทำไมซานตาคลอสใส่ชุดสีแดง

ชุดแดงของซานต้ามีมาก่อน Coca-Cola กว่าร้อยปี บทกวีนิวยอร์กปี ค.ศ. 1821 มีภาพประกอบเขาในชุดสีแดง และโธมัส แนสต์เปลี่ยนสีเสื้อคลุมของเขาจากสีน้ำตาลอ่อนเป็นสีแดงใน Harper's Weekly ระหว่างปี ค.ศ. 1863 ถึง 1886 ภาพวาดโฆษณา Coca-Cola ของแฮดดอน ซันด์บลอม ซึ่งใช้ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1931 ถึง 1964 ทำให้เวอร์ชันแดงขาวนี้เป็นภาพที่ทั้งโลกจำได้

ซานตาคลอสกับนักบุญนิโคลัสต่างกันอย่างไร

นักบุญนิโคลัสคือบิชอปชาวกรีกแห่งเมืองไมราในศตวรรษที่ 4 มีวันฉลองคือ 6 ธันวาคม ซึ่งเด็กๆ ชาวดัตช์และเบลเยียมยังคงได้รับของขวัญในช่วงนั้น ส่วนซานตาคลอสคือตัวละครอเมริกันที่เติบโตมาจากท่านตั้งแต่ปี ค.ศ. 1773 มาในคืนคริสต์มาสอีฟด้วยเลื่อนกวางเรนเดียร์ อยู่ที่ขั้วโลกเหนือ และใส่ชุดแดง คนเดียวกัน แต่ต่างวัน ต่างพาหนะ และต่างที่อยู่

ซานตาคลอสหมายถึงอะไร

ชื่อนี้เป็นรูปแบบอเมริกันของคำดัตช์ ซินเทอร์กลาส (Sinterklaas) ซึ่งย่อมาจาก Sint Nicolaas หรือนักบุญนิโคลัส และปรากฏครั้งแรกในหนังสือพิมพ์นิวยอร์กเมื่อ ค.ศ. 1773 ภาษาไทยสะกดแบบมาตรฐานว่า ซานตาคลอส และเด็ก ๆ เรียกท่านว่า ลุงซานต้า

ถ้าซานต้าของคุณปีนี้เป็นแบบเมืองร้อน เรายินดีทำให้ ทุกชิ้นทำตามสั่ง