พวงมาลัยคืออะไร ความหมาย ประวัติ ประเภท และชื่อภาษาอังกฤษ

พวงมาลัย (phuang malai) คือพวงดอกไม้ที่ร้อยแบบไทย ในภาษาอังกฤษเรียกว่า Thai flower garland หรือเรียกสั้น ๆ ว่า Thai garland

ช่างนำดอกไม้สด กลีบดอก และใบไม้ มาร้อยด้วยเข็มยาว รูดลงบนด้าย แล้วผูกเป็นพวงตามรูปแบบที่ต้องการ

คนไทยใช้พวงมาลัยบูชาพระ มอบให้พ่อแม่ ครู และผู้ใหญ่ และคล้องคอแขกผู้มีเกียรติ


ในคู่มือนี้:

สรุปสาระสำคัญ

หัวข้อ สรุปสั้น ๆ
พวงมาลัยคืออะไร พวงดอกไม้สด กลีบดอก และใบไม้ ที่ร้อยด้วยเข็มและด้าย แล้วผูกเป็นรูปทรง
ชื่อภาษาอังกฤษ Garland หรือเจาะจงกว่านั้นคือ Thai flower garland ส่วนชื่อไทยเขียนเป็นอักษรโรมันว่า phuang malai
ความหมาย ความเคารพ และในคัมภีร์พุทธศาสนาเชื่อมโยงกับการทำบุญ
ส่วนประกอบ 3 ส่วน ตัวมาลัย มาลัยซีก และอุบะ
ประเภทหลัก มาลัยชายเดียว และมาลัยสองชาย รวมถึงมาลัยคล้องคอ มาลัยข้อมือ และมาลัยชำร่วย
ดอกไม้หลัก มะลิ ดอกรัก ดอกพุด จำปา กุหลาบ และดาวเรือง ส่วนกลีบเลี้ยงชบาใช้ทำหมวกอุบะ
ที่มา การร้อยมาลัยปรากฏในคัมภีร์พุทธศาสนาภาษาบาลี ส่วนในไทยมีหลักฐานชัดเจนที่สุดในราชสำนักกรุงเทพฯ สมัยรัชกาลที่ 5
ดอกไม้สดกับผ้าฝ้าย พวงมาลัยตามธรรมเนียมทำจากดอกไม้สด และมะลิจะเริ่มเป็นสีน้ำตาลภายในวันที่สอง ส่วน Macrame by Nicha ตีความใหม่ด้วยผ้าฝ้าย เพื่อให้เก็บไว้ได้


พวงมาลัย งานดอกไม้ไทย

พวงมาลัยคืออะไร

พวงมาลัยคือดอกไม้สดที่ร้อยเป็นพวงด้วยเข็มและด้าย พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานอธิบายว่ามาลัยเป็นงานดอกไม้ของไทย

พวงมาลัยไทย ภาษาอังกฤษเรียกว่า Thai garland
  • ทำอย่างไร: นำดอกไม้ กลีบดอก และใบไม้ ร้อยด้วยเข็มมาลัย รูดลงบนด้าย แล้วผูกเป็นพวงหลากหลายรูปแบบ (พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน)
  • คนไทยใช้ในโอกาสใด: บูชาพระ ไหว้ผู้ใหญ่ในวันขึ้นปีใหม่และวันสงกรานต์ และคล้องคอแขกผู้มีเกียรติหรือนักแสดง (สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, 2562)
  • โครงสร้าง: มี 3 ส่วน คือ ตัวมาลัย มาลัยซีก และอุบะ ดูเพิ่มที่ ส่วนประกอบของพวงมาลัย

มาลัย แปลว่าอะไร

  • มาจากภาษาบาลี: คำว่ามาลัยมาจากคำบาลี มาลฺย เขียนแบบไทยเดิมว่า มาลย ภายหลังจึงเป็น มาลัย นี่เป็นคำอธิบายของผู้เชี่ยวชาญภาษาบาลีใน dhamtara.com
  • ความหมายดั้งเดิม: คำบาลี mālā แปลว่า มาลัย พวงดอกไม้ หรือมาลัยสวมศีรษะ ส่วนคำสันสกฤต mālā ยังหมายถึงมงกุฎ พวงลูกประคำ หรือแถว (พจนานุกรม Pali Text Society และ Monier-Williams)
  • พวง: พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานให้ความหมายว่า กลุ่มหรือช่อ ส่วนคำกริยาสำหรับการนำดอกไม้มาร้อยคือคำว่า ร้อย
  • ระวังชื่อซ้ำ: พระมาลัยคือพระภิกษุในตำนานทางพุทธศาสนา ชื่อนี้ไม่ได้หมายถึงพวงมาลัย

พวงมาลัย กับ พวงมาลา ต่างกันอย่างไร

  • พวงมาลัย: ดอกไม้ที่ร้อยเป็นพวง มักมีอุบะห้อย ใช้บูชาพระ มอบให้ผู้ใหญ่ และต้อนรับแขก
  • พวงมาลา: ดอกไม้ที่จัดบนโครงขนาดใหญ่ ใช้วางที่อนุสาวรีย์ เป็นคำที่ต่างกัน

สำนักงานราชบัณฑิตยสภาถือว่าทั้งสองเป็นสิ่งของคนละอย่าง จึงควรใช้ให้ถูกคำ

พวงมาลัย ภาษาอังกฤษ เรียกว่าอะไร

พวงมาลัยในภาษาอังกฤษคือ garland หรือเจาะจงกว่านั้นคือ Thai flower garland ส่วนชื่อไทยเขียนเป็นอักษรโรมันว่า phuang malai

ภาษาไทย อักษรโรมัน ภาษาอังกฤษ ความหมาย
พวงมาลัย phuang malai Thai flower garland ดอกไม้ที่ร้อยและผูกเป็นพวง
มาลัย malai garland ตัวพวงมาลัย เป็นคำที่มาจากภาษาบาลี
มาลัยชายเดียว malai chai diao single-tail garland มาลัยวงกลมที่มีอุบะหนึ่งพวง
มาลัยสองชาย malai song chai double-tail garland ผูกที่ปลายทั้งสองข้าง มีอุบะที่ปลายแต่ละข้าง
มาลัยกร malai kon wrist garland (trade name) ชื่อที่ผู้ขายใช้เรียกมาลัยชายเดียวแบบกลม
มาลัยซีก malai sik half garland มาลัยครึ่งวงที่ใช้คาดรอยต่อ
มาลัยตุ้ม malai tum spindle garland ป่องตรงกลาง จำนวนชั้นเป็นเลขคี่
อุบะ uba floral tassel พวงดอกไม้ที่ห้อยจากมาลัย
ร้อยมาลัย roi malai garland stringing การร้อยดอกไม้เป็นพวงมาลัย
เข็มมาลัย khem malai garland needle เข็มยาวสำหรับร้อยดอกไม้
พวงมาลัยรถ phuang malai rot steering wheel ส่วนหนึ่งของรถที่ใช้คำเดียวกัน
พวงมาลา phuang mala framed arrangement ดอกไม้ที่จัดบนโครงขนาดใหญ่ ใช้วางที่อนุสาวรีย์ เป็นคำที่ต่างกัน


ความหมายของพวงมาลัย

พวงมาลัยสื่อถึงความเคารพ คนไทยมอบพวงมาลัยเพื่อบูชาพระและให้เกียรติพ่อแม่ ครู ผู้ใหญ่ และแขก ส่วนคัมภีร์พุทธศาสนาเชื่อมโยงพวงมาลัยกับการทำบุญ

พวงมาลัย สัญลักษณ์แห่งความเคารพของคนไทย
  • อามิสบูชา: การถวายดอกไม้เป็นเครื่องแสดงศรัทธาและความเคารพ ตามพจนานุกรมพุทธศาสน์ของ ป.อ. ปยุตฺโต (อ้างใน Kulthamrong, 2557)
  • การทำบุญ: พระธรรมบทคาถาที่ 53 เปรียบว่า จากกองดอกไม้ เราอาจร้อยพวงมาลัยได้มากมายฉันใด ผู้ที่เกิดมาก็ควรทำความดีให้มากฉันนั้น
  • บูชาพระพุทธเจ้า: ในคัมภีร์อปทาน พระเถระ Sumanadamiya ร้อยพวงมาลัยดอกมะลิถวายพระสิทธัตถพุทธเจ้า (Kulthamrong, 2557)
  • บูชาพระสงฆ์: Ajarn Phano จากสถานีวิทยุ มทร.ธัญบุรี (2567) อธิบายว่า ธูปบูชาพระพุทธ เทียนบูชาพระธรรม และดอกไม้บูชาพระสงฆ์
  • ให้เกียรติบุคคล: พ่อแม่ ครู ผู้ใหญ่ และแขกผู้มีเกียรติ (สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, 2562; Hongrattanavorakit และ Aitsarasuchip, 2566)

ประวัติพวงมาลัย

การร้อยมาลัยมีมาก่อนประเทศไทย เพราะปรากฏอยู่แล้วในคัมภีร์พุทธศาสนาภาษาบาลี ส่วนในไทยมีหลักฐานชัดเจนที่สุดในราชสำนักกรุงเทพฯ และรุ่งเรืองสูงสุดในสมัยรัชกาลที่ 5 ขณะที่เรื่องต้นกำเนิดสมัยสุโขทัยเป็นตำนาน

ช่วงเวลา เหตุการณ์ แหล่งที่มา
สมัยพุทธกาล (ตามคติ) พระวินัยบันทึกว่ามีภิกษุร้อยมาลัยให้ครอบครัวฆราวาส ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงห้าม ส่วนพระธรรมบทคาถาที่ 53 ใช้ช่างดอกไม้เป็นอุปมา Kulthamrong 2557
สมัยทวารวดี ราวพุทธศตวรรษที่ 11 ถึง 17 พุทธศาสนาและวัฒนธรรมอินเดียแผ่เข้ามาในภูมิภาค Kulthamrong 2557
สมัยสุโขทัย คริสต์ศตวรรษที่ 13 ถึง 15 ลวดลายดอกบัวและดอกไม้อื่น เช่น ดอกพุดตาน ในงานช่างของวัด ส่วนงานดอกไม้ของนางนพมาศเป็นตำนาน Kulthamrong 2557; Towiwat 2556
รัชกาลที่ 1 พ.ศ. 2325 ถึง 2352 เจ้าคุณตานีมีชื่อเสียงด้านฝีมืองานดอกไม้ Sorose และ Kaewsrithong 2566
รัชกาลที่ 3 พ.ศ. 2367 ถึง 2394 เรื่องนางนพมาศน่าจะแต่งขึ้นในรัชกาลนี้ Hutangkur 2564; ลายพระหัตถ์สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ อ้างใน ศิลปวัฒนธรรม
รัชกาลที่ 5 พ.ศ. 2411 ถึง 2453 งานดอกไม้ในราชสำนักรุ่งเรืองสูงสุด นำโดยสมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี และพระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธาสินีนาฏ วารสารราชบัณฑิตยสถาน 40(3); Sorose และ Kaewsrithong 2566
ราว พ.ศ. 2431 รัชกาลที่ 5 ทรงพระราชนิพนธ์พระราชพิธีสิบสองเดือน โดยทรงยกเรื่องงานดอกไม้ของนางนพมาศมาอ้าง Thai PBS; Hongrattanavorakit และ Aitsarasuchip 2566
หลัง พ.ศ. 2475 งานดอกไม้ในราชสำนักเข้าสู่โรงเรียนอาชีวะ Sorose และ Kaewsrithong 2566
พ.ศ. 2529 เปิดโรงเรียนช่างฝีมือในวัง (หญิง) ซึ่งมีแผนกดอกไม้สด สำนักพระราชวัง 2564
บัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ งานช่างดอกไม้สดเป็นรายการที่ 110 ในบัญชีระดับชาติ กรมส่งเสริมวัฒนธรรม
10 มิถุนายน 2559 ไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญายูเนสโกว่าด้วยมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ค.ศ. 2003 UNESCO


รากจากอินเดียและพระไตรปิฎก

  • พระวินัยเล่าถึงภิกษุกลุ่มหนึ่งที่ร้อยดอกไม้ให้ครอบครัวฆราวาส พระพุทธเจ้าทรงห้าม ซึ่งแสดงว่างานนี้มีอยู่แล้วในเวลานั้น (Kulthamrong, 2557)
  • ทั้งภาษาบาลีและสันสกฤตมีคำว่า mālā ที่แปลว่าพวงดอกไม้
  • พุทธศาสนาและวัฒนธรรมอินเดียเข้ามาในภูมิภาคสมัยทวารวดี แหล่งข้อมูลของเราไม่พบโบราณวัตถุที่เป็นพวงมาลัยจากสมัยนั้น

ตำนานนางนพมาศ

ตามเรื่องนางนพมาศ ซึ่งแต่งขึ้นในสมัยกรุงเทพฯ ตอนต้น พระสนมของพระร่วงแห่งสุโขทัยได้ประดิษฐ์กระทงรูปดอกบัวจากดอกไม้

บิดามารดาให้นางเล่นเพียงร้อยกรองและวาดเขียน คำว่าร้อยกรองอาจหมายถึงการร้อยดอกไม้ หรือการแต่งคำประพันธ์ก็ได้ (Towiwat, 2556)

ตำนานเล่าว่า หลักฐานบอกว่า
นางนพมาศ พระสนมสมัยสุโขทัย ประดิษฐ์กระทงดอกไม้เป็นคนแรก สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ในลายพระหัตถ์ที่ศิลปวัฒนธรรมนำมาเผยแพร่ ทรงวินิจฉัยว่าเป็นพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 3 ส่วนศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรระบุว่าแต่งในสมัยกรุงเทพฯ ตอนต้น
พระสนมสมัยสุโขทัยประดิษฐ์ดอกไม้เป็นรูปสัตว์ใส่ในเชี่ยนหมากถวายพระเจ้าแผ่นดิน เรื่องนี้เรารู้จากเรื่องนางนพมาศเท่านั้น ซึ่งรัชกาลที่ 5 ทรงยกมาอ้างราว พ.ศ. 2431
นางนพมาศเป็นผู้คิดการร้อยตาข่ายดอกไม้ เป็นเพียงตำนาน ส่วนในสมัยรัชกาลที่ 5 พระวิมาดาเธอฯ ทรงมีชื่อเสียงด้านลายตาข่ายหลากหลายแบบ (Changpum และ Pittungnapoo, 2559)


ราชสำนักรัตนโกสินทร์ ตั้งแต่รัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 5

  • รัชกาลที่ 1: มีบันทึกว่าเจ้าคุณตานีมีฝีมือด้านงานดอกไม้ (Sorose และ Kaewsrithong, 2566 อ้างถึง Bunnag 2017)
  • รัชกาลที่ 5: งานดอกไม้สดรุ่งเรืองในตำหนักของพระราชินี ช่างดอกไม้และช่างเขียนในราชสำนักร่วมกันออกแบบเครื่องแขวนดอกไม้สำหรับพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาที่พระที่นั่งไพศาลทักษิณ (Kulthamrong, 2557 อ้างถึงเอกสารหอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
  • สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี (สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ) ทรงมีฝีมือในการร้อยตาข่ายดอกไม้และมาลัยหลากหลายรูปแบบ (วารสารราชบัณฑิตยสถาน 40(3)) มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาระบุว่าพระองค์ทรงพัฒนามาลัยยกดอกจากมาลัยขาวแบบเรียบ
  • ตำหนักพระวิมาดาเธอฯ ก็มีชื่อเสียงด้านงานดอกไม้และมีข้าหลวงที่ได้รับการฝึกฝน

จากในวังสู่ห้องเรียน

  • สตรีฝ่ายในในพระบรมมหาราชวังทำงานดอกไม้ถวายพระเจ้าแผ่นดิน พระบรมวงศานุวงศ์ และใช้ในพระราชพิธี (Sorose และ Kaewsrithong, 2566)
  • หลัง พ.ศ. 2475 อาจารย์เยื้อน ภาณุทัต อดีตข้าหลวงในวัง ได้นำงานฝีมือสตรีในราชสำนักเข้าสู่โรงเรียนอาชีวะ
  • พ.ศ. 2529 เปิดโรงเรียนช่างฝีมือในวัง (หญิง) โดยมีงานดอกไม้สดเป็นหนึ่งในแผนก (สำนักพระราชวัง)
  • ปัจจุบันการร้อยมาลัยยังสอนตั้งแต่ระดับประถมถึงมหาวิทยาลัย และในการฝึกอาชีพ (Hongrattanavorakit และ Aitsarasuchip, 2566) และยังมีการประกวด เช่น การแข่งขันร้อยมาลัย Korat SmartEd 2026 เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2569

มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ

  • งานช่างดอกไม้สดเป็นรายการที่ 110 ในบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ สาขางานช่างฝีมือดั้งเดิม (กรมส่งเสริมวัฒนธรรม)
  • บัญชีเดียวกันยังมีบายศรีเป็นรายการที่ 107 และประเพณีลอยกระทงเป็นรายการที่ 222
  • ไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญายูเนสโกว่าด้วยมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ค.ศ. 2003 เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2559 รายการของไทยที่ขึ้นทะเบียนกับยูเนสโกไม่มีพวงมาลัย

ข้อมูลที่มักพูดต่อกันมา ตรวจสอบแล้ว

บางแหล่งข้อมูลระบุว่า หลักฐานแสดงว่า
หลักฐานแรกของพวงมาลัยอยู่ในสมัยรัชกาลที่ 5 รัชกาลที่ 5 ทรงยกข้อความจากเรื่องที่เก่ากว่า และพวงมาลัยปรากฏอยู่แล้วในพระไตรปิฎกภาษาบาลี แหล่งที่มาเดียวที่อ้างถึงข้อนี้คือหนังสือเรียนการศึกษานอกโรงเรียน ปี 2535
คำนี้มาจากภาษาทมิฬ เราไม่พบแหล่งที่มา ผู้เชี่ยวชาญภาษาบาลีสืบคำนี้ไปถึงคำบาลี มาลฺย
พวงมาลัยเริ่มต้นในสมัยสุโขทัย ข้อนี้อ้างจากเรื่องนางนพมาศ ซึ่งแต่งในสมัยกรุงเทพฯ
รามเกียรติ์มีอายุหลายพันปี ฉบับภาษาไทยที่รู้จักกันดีที่สุดแต่งเสร็จใน พ.ศ. 2341 (poets.org)
"พวง" แปลว่าร้อย พวง แปลว่ากลุ่มหรือช่อ ส่วนการร้อยคือคำว่า ร้อย
จำปากับลีลาวดีเป็นดอกไม้ชนิดเดียวกัน เป็นพืชคนละชนิด จำปาของไทยคือ Magnolia champaca
มาลัยบางแบบถักด้วยด้ายทองและเงิน น่าจะแปลคลาดเคลื่อนมาจากมาลัยครุย ซึ่งมีอุบะเล็ก ๆ ห้อยรอบวง


ส่วนประกอบของพวงมาลัย

พวงมาลัยมีส่วนประกอบ 3 ส่วน คือ ตัวมาลัย มาลัยซีก และอุบะ ตามบทความของ มทร.พระนคร (Hongrattanavorakit และ Aitsarasuchip, 2566)

ส่วนประกอบ หน้าที่
ตัวมาลัย เส้นดอกไม้หลักของพวง
มาลัยซีก หรือ มาลัยเสี้ยว คาดปิดรอยต่อ ระหว่างตัวมาลัยกับตัวมาลัย และระหว่างตัวมาลัยกับอุบะ
อุบะ ห้อยจากพวงมาลัย


บทเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 แห่งหนึ่งสอนส่วนประกอบ 3 ส่วนที่ต่างออกไป คือ ตัวมาลัย อุบะ และโบมาลัย

ตัวมาลัย

  • การร้อยด้วยเข็มและด้ายทำให้เส้นมาลัยอ่อนและห้อยได้
  • ก้านมะพร้าวใช้กับชิ้นงานที่ต้องตั้งได้ เช่น มาลัยตุ้มในแจกัน ปัจจุบันใช้ลวดแทนได้
  • ความยาวที่ใช้บ่อยจากประสบการณ์ของผู้เขียนบทความ มทร.พระนคร: ตัวมาลัยกลมยาวประมาณ 19 นิ้ว ตัวมาลัยดอกรักแบบเกลียวยาวประมาณ 24 นิ้ว

มาลัยซีก

  • หน้าตัดเป็นครึ่งวงกลมหรือน้อยกว่า
  • กำหนดขนาดเป็นหลัก: 5, 7, 9 หรือ 11 หลัก
  • มาลัยซีกที่คาดระหว่างตัวมาลัยยาวประมาณ 7 นิ้ว ส่วนที่คาดรอยต่ออุบะยาวประมาณ 3.5 นิ้ว มี 13 ชั้น (จากประสบการณ์ของผู้เขียนบทความ มทร.พระนคร)

อุบะ

อุบะประกอบด้วยดอกตุ้มที่ปลายล่าง ดอกครอบ และดอกสวมด้านบน สุวรรณมาลีและ Suansiriระบุอุบะแบบดั้งเดิมไว้ 6 แบบ ขณะที่จันทนะผะลิน (2552) ระบุไว้ 17 แบบ

อ่านเพิ่มเติมในคู่มืออุบะของเรา

งานตีความใหม่ด้วยผ้าฝ้ายของเราในรูปแบบนี้: Malai Uba (3,000 บาท) อุบะขาเดียวจากผ้าฝ้ายผูกด้วยมือ

Malai Uba อุบะผ้าฝ้ายจาก Macrame by Nicha

เครื่องมือและการเตรียมดอกไม้

  • เครื่องมือ: เข็มมาลัย เข็มมือ เข็มอุบะ กรรไกร มีดเล็ก คีม ลวด วาสลีน ผ้าขาวบาง ขวดพ่นน้ำ ถาด และกระดาษทราย
  • การเตรียมดอกไม้: ตัดกลีบให้ได้ขนาด มัดกลีบ สอดดอกหนึ่งเข้าในอีกดอก ปลิดกลีบ และห่อด้วยผ้าโปร่ง
  • เกณฑ์ตัดสินพวงมาลัย: สัดส่วน สี ฝีมือ (ไม่เห็นปมด้าย รอยต่อแน่น) และความสด (สุวรรณมาลี, 2533)

ประเภทของมาลัย

แหล่งข้อมูลไทยแบ่งมาลัยได้ 3 แบบ คือ ตามการใช้งาน ตามรูปทรงของเส้นมาลัย และตามรูปแบบโดยรวม การแบ่งนี้เป็นไปตามหนังสือของจันทนา สุวรรณมาลี ปี 2533 ตามที่อ้างในบทความของ มทร.พระนคร

ประเภทตามการใช้งาน

ประเภท ลักษณะ ใช้สำหรับ
มาลัยชายเดียว วงกลม มีอุบะหนึ่งพวง บูชาพระ สวมข้อมือหรือแขน ตกแต่งสถานที่
มาลัยข้อพระกร มาลัยชายเดียว เรียกด้วยราชาศัพท์ ทูลเกล้าฯ ถวายพระบรมวงศานุวงศ์
มาลัยสองชาย ผูกที่ปลายทั้งสองข้าง มีอุบะที่ปลายแต่ละข้าง คล้องคอผู้มีเกียรติ หน้ารถ หัวเรือ
มาลัยคล้องคอ มาลัยยาวสำหรับคล้องคอ คู่บ่าวสาว แขกผู้มีเกียรติ นักแสดง
มาลัยชำร่วย ขนาดเล็กที่สุด ของชำร่วยงานแต่ง ขึ้นบ้านใหม่ วันเกิด และตกแต่งบ้าน
มาลัยบ่าวสาว มักเป็นมาลัยสองชายที่มีอุบะ เจ้าบ่าวและเจ้าสาวสวม


มาลัยชายเดียว

  • มาลัยวงกลมที่มีอุบะหนึ่งพวง
  • เรียกอีกอย่างว่า มาลัยมือ มาลัยคล้องมือ มาลัยข้อมือ หรือมาลัยคล้องแขน
  • เมื่อทูลเกล้าฯ ถวายพระบรมวงศานุวงศ์ เรียกว่ามาลัยข้อพระกร (Hongrattanavorakit และ Aitsarasuchip, 2566)
  • ผู้ขายมักเรียกว่ามาลัยกร ดูเพิ่มที่มาลัยกรคืออะไร และใช้ในโอกาสไหน

มาลัยสองชาย

มาลัยที่ผูกด้วยริบบิ้นหรือโบทั้งสองปลาย และมีอุบะที่ปลายแต่ละข้าง ใช้คล้องคอผู้มีเกียรติ ติดหน้ารถ หรือหัวเรือ

เราเปรียบเทียบไว้อย่างละเอียดในคู่มือมาลัยสองชายและมาลัยกรของเรา

มาลัยคล้องคอ

สำนักงานราชบัณฑิตยสภาอธิบายว่าเป็นมาลัยยาวสำหรับคล้องคอ ใช้กับคู่บ่าวสาว แขกผู้มีเกียรติ และนักแสดง เป็นวิธีการสวมมาลัยมากกว่าเป็นเทคนิคเฉพาะ

สำหรับงานแต่ง มาลัยบ่าวสาว ของเราคือมาลัยคล้องคอคู่บ่าวสาวจากผ้าฝ้ายที่เก็บไว้ได้

มาลัยข้อมือ

อยู่ในกลุ่มมาลัยชายเดียว เอกสารของกรมส่งเสริมวัฒนธรรมปี 2559 ที่อ้างในบทความของ มทร.พระนคร เรียกว่ามาลัยเปียด้วย

มาลัยชำร่วย

มาลัยขนาดเล็กที่สุด มอบเป็นของขอบคุณในงานแต่ง งานขึ้นบ้านใหม่ และวันเกิด งานวิจัยเรื่องตลาดดอกไม้ปากคลองตลาดพบว่า ผู้ซื้อให้คะแนนมาลัยชำร่วยสูงสุดด้านการตกแต่งบ้าน คือ 4.54 (Jintakanon, 2567)

ประเภทตามรูปทรงของเส้นมาลัย

ประเภท รูปทรง ใช้สำหรับ
มาลัยกลม กลม แบบเรียบหรือแบบยกดอก ตัวมาลัย
มาลัยแบนสองหน้า ยาวและแบน ตัวมาลัย ขอบพานดอกไม้
มาลัยซีก หรือ มาลัยเสี้ยว ครึ่งวงกลมหรือน้อยกว่า คาดรอยต่อ
มาลัยสามเหลี่ยม สามเหลี่ยมด้านเท่า ตัวมาลัย
มาลัยสี่เหลี่ยม สี่เหลี่ยม ตัวมาลัย
มาลัยตุ้ม ป่องตรงกลางแล้วเรียวลง ยอดพานพุ่ม แจกัน ของขวัญ
มาลัยตัวหนอน หรือ มาลัยลูกเดือย คล้ายมาลัยตุ้มแต่ยาวกว่า ตัวมาลัย
มาลัยสามกษัตริย์ มีชื่อในแหล่งข้อมูล แต่ไม่มีคำอธิบาย ตัวมาลัย
มาลัยถักเปีย แหล่งข้อมูลต่างกัน: เป็นรูปแบบตัวมาลัย หรือเป็นมาลัยข้อมือ ตัวมาลัยหรือข้อมือ


มาลัยซีก

  • หน้าตัดครึ่งวงกลมหรือน้อยกว่า เรียกอีกอย่างว่ามาลัยเสี้ยว
  • กำหนดขนาดเป็นหลัก คือ 5, 7, 9 หรือ 11 หลัก
  • ใช้คาดรอยต่อ ระหว่างตัวมาลัยกับตัวมาลัย และระหว่างตัวมาลัยกับอุบะ (มทร.พระนคร 2566; Owajariyapitak และคณะ, 2563)

มาลัยตุ้ม

  • ขนาดเล็ก ป่องตรงกลางแล้วเรียวลง มีทั้งแบบเรียบและแบบยกดอก
  • จำนวนชั้นเป็นเลขคี่เสมอ คือ 9, 11, 13 หรือ 15 ชั้น
  • ใช้บนยอดพานพุ่ม ในแจกัน และเป็นของขวัญ (มทร.พระนคร 2566; ฐานข้อมูลวัฒนธรรม m-culture กระทรวงวัฒนธรรม, 2565)
  • เมื่อต้องตั้งได้ เช่น ในแจกัน จะทำบนก้านมะพร้าว

ประเภทตามรูปแบบโดยรวม

ประเภท ลักษณะ แหล่งที่มา
มาลัยตัวสัตว์ นำดอกไม้มาประดิษฐ์เป็นรูปสัตว์ เช่น หนู กระต่าย กระรอก ชะนี สุวรรณมาลี 2533 (อ้างต่อ)
มาลัยลูกโซ่ มาลัยกลมหรือมาลัยซีกตั้งแต่สองวงขึ้นไป ร้อยต่อกันเป็นห่วง มทร.พระนคร 2566
มาลัยเปีย มาลัยกลมสองเส้นต่อกัน ปลายเป็นรูปลูกสน สุวรรณมาลี 2533 (อ้างต่อ)
มาลัยเถา มาลัยซีกเรียงต่อกันเหมือนเถาไม้ สุวรรณมาลี 2533 (อ้างต่อ)
มาลัยครุย มาลัยกลมขนาดใหญ่ มีอุบะเล็ก ๆ ห้อยรอบวง ใช้คล้องบ่าหรือหน้าอก Sorose และ Kaewsrithong 2566 (ชื่อ); บล็อกงานฝีมือ (คำอธิบาย)
มาลัยดอกกล้วยไม้ ทำจากดอกกล้วยไม้ล้วน สุวรรณมาลี 2533 (อ้างต่อ)


ลายมาลัย

  • ลายเกลียว
  • ลายคดกริช
  • ลายตาประชุม
  • ลายประกอบ
  • ลายสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน
  • ลายขนมเปียกปูนสอดไส้

ชื่อลายจาก มทร.พระนคร (2566) และ Owajariyapitak และคณะ (2563)

ดูพวงมาลัยผ้าฝ้ายของเรา


ดอกไม้ที่ใช้ร้อยมาลัย

มะลิ ดอกรัก ดอกพุด จำปา กุหลาบ และดาวเรือง เป็นส่วนหนึ่งของดอกไม้สดที่ใช้ร้อยพวงมาลัย แต่ละชนิดมีตำแหน่งของตัวเอง ทั้งตัวมาลัย ดอกครอบ และปลายอุบะ

ดอกไม้ ชื่อวิทยาศาสตร์ หน้าที่ในพวงมาลัย
มะลิ Jasminum sambac ดอกสวม
ดอกรัก Calotropis gigantea ดอกสวม กลีบเลี้ยงใช้ทำดอกครอบ
ดอกพุด ไม่ระบุในแหล่งข้อมูลของเรา ดอกสวม
จำปี Magnolia × alba ดอกตุ้มปลายอุบะ
จำปา Magnolia champaca ดอกตุ้มปลายอุบะ
กุหลาบ ไม่ระบุในแหล่งข้อมูลของเรา ดอกตุ้ม ปลิดกลีบ
ดาวเรือง ไม่ระบุในแหล่งข้อมูลของเรา พวงมาลัย
บานไม่รู้โรย ไม่ระบุในแหล่งข้อมูลของเรา ดอกตุ้ม ดอกสวม
กล้วยไม้ ไม่ระบุในแหล่งข้อมูลของเรา ดอกตุ้ม มาลัยดอกกล้วยไม้
ขจร ไม่ระบุในแหล่งข้อมูลของเรา ดอกสวม
กลีบเลี้ยงชบา ไม่ระบุในแหล่งข้อมูลของเรา ดอกครอบของอุบะ


หน้าที่ของดอกไม้จากบทความของ มทร.พระนคร (2566) ชื่อวิทยาศาสตร์จากอุทยานหลวงราชพฤกษ์ (มะลิ จำปี จำปา) และอนุสาร อ.ส.ท. อ้างต่อ (ดอกรัก)

มะลิ

ดอกมะลิสำหรับร้อยพวงมาลัย
  • ได้รับการกำหนดให้เป็นดอกไม้วันแม่ใน พ.ศ. 2519 โดยสภาสังคมสงเคราะห์ (อุทยานหลวงราชพฤกษ์)
  • มีความต้องการตลอดทั้งปี และสูงสุดช่วงวันแม่ วันสำคัญทางศาสนา และสงกรานต์ (สจล., 2568)
  • ที่ปากคลองตลาดเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2569 พวงมาลัยมะลิขายพวงเล็ก 35 ถึง 50 บาท พวงกลาง 50 ถึง 100 บาท และพวงใหญ่ 200 ถึง 300 บาท (ไทยรัฐ อ้างกรมการค้าภายใน)
  • อ่านเพิ่มเติมในบทความดอกไม้วันแม่และความหมายของดอกมะลิ

งานตีความใหม่ด้วยผ้าฝ้ายของเรา สีขาว: Malai Supreme Purity สีขาว (1,990 บาท)

Malai Supreme Purity สีขาว พวงมาลัยผ้าฝ้ายจาก Macrame by Nicha

ดอกรัก

ดอกรักสำหรับร้อยพวงมาลัย
  • เป็นดอกสวมที่ใช้กันทั่วไป และกลีบเลี้ยงยังใช้ทำดอกครอบของอุบะ
  • ร้อยคู่กับมะลิสำหรับพานขันหมากและมาลัยบ่าวสาว (อนุสาร อ.ส.ท., 2559 อ้างต่อ)

ดอกพุด

ดอกพุดสำหรับร้อยพวงมาลัย
  • เป็นดอกสวม
  • ช่างห่อด้วยผ้าโปร่ง หรือสอดไว้ในดอกขจร (มทร.พระนคร, 2566)

จำปี และ จำปา

ดอกจำปาสำหรับทำอุบะ
  • ดอกไม้หอมในสกุลแมกโนเลียสองชนิด ใช้เป็นดอกตุ้มปลายอุบะ
  • เพลงไทยเก่าเรียกจำปาว่า "ราชาแห่งดอกไม้" (อุทยานหลวงราชพฤกษ์, 2563)
  • ตามความเชื่อ บางคนไม่ปลูกจำปาเพราะคำว่า "ปา" พ้องเสียงกับคำว่าปาทิ้ง (หมอชาวบ้าน, 2540)

กุหลาบ

ดอกกุหลาบสำหรับร้อยพวงมาลัย

ใช้เป็นดอกตุ้มปลายอุบะ ช่างจะปลิดกลีบเพื่อจัดรูปทรง (มทร.พระนคร, 2566)

ดาวเรือง

ดอกดาวเรืองสำหรับร้อยพวงมาลัย
  • ใน พ.ศ. 2563 มีเกษตรกร 1,637 ครัวเรือนปลูกดาวเรือง 3,807 ไร่ จังหวัดตาก 684 ไร่ และนครราชสีมา 420 ไร่
  • ได้ดอกประมาณ 300,000 ดอกต่อไร่ ราคาดอกละ 0.50 บาท และสูงขึ้นเป็น 1 ถึง 2 บาทในช่วงเทศกาล
  • ดอกไม้กระจายผ่านปากคลองตลาด ตลาดไท และตลาดสี่มุมเมือง โดยการร้อยมาลัยเป็นหนึ่งในแหล่งความต้องการ (กรมส่งเสริมการเกษตร)

งานตีความใหม่ด้วยผ้าฝ้ายของเรา: Malai Marigold (1,590 บาท) จากผ้าฝ้ายและดอกไม้แห้ง

Malai Marigold พวงมาลัยดาวเรืองผ้าฝ้ายจาก Macrame by Nicha

บานไม่รู้โรย

ใช้เป็นดอกสวมและดอกตุ้มปลายอุบะ (มทร.พระนคร, 2566)

กล้วยไม้

ดอกกล้วยไม้สำหรับร้อยพวงมาลัย

ใช้เป็นดอกตุ้มปลายอุบะ และเป็นดอกไม้ชนิดเดียวในมาลัยดอกกล้วยไม้

ขจร

เป็นดอกสวม ช่างสามารถสอดดอกพุดไว้ข้างใน (มทร.พระนคร, 2566)

กลีบเลี้ยงชบา

ดอกชบา กลีบเลี้ยงใช้ทำดอกครอบของอุบะ

ใช้ทำดอกครอบของอุบะ ร่วมกับกลีบเลี้ยงดอกรัก ปัจจุบันกลีบเลี้ยงชบาหายาก จึงมีการใช้ดอกครอบพลาสติกด้วย (มทร.พระนคร, 2566)

พวงมาลัยดอกไม้สดอยู่ได้กี่วัน

  • มะลิเริ่มเป็นสีน้ำตาลภายในวันที่สองหลังเก็บเกี่ยว (สจล., 2568)
  • การเคลือบดอกรักสีขาวด้วยแว็กซ์ (KU WAX หรือ CU WAX) ช่วยชะลอการเหี่ยว (Subprasert, 2554 อ้างใน มทร.พระนคร 2566)
  • ความสดเป็นหนึ่งในสี่เกณฑ์ที่ใช้ตัดสินพวงมาลัย

พวงมาลัยใช้ในโอกาสไหน และมารยาทการมอบ

คนไทยมอบพวงมาลัยเพื่อให้เกียรติ ทั้งพระพุทธเจ้า พ่อแม่ ครู ผู้ใหญ่ คู่บ่าวสาว และแขก ประเภทของมาลัยขึ้นอยู่กับว่าจะนำไปใช้ที่ไหน

ไหว้พระ

  • มาลัยชายเดียวคือมาลัยที่ใช้บูชาพระ
  • ดอกไม้เป็นอามิสบูชา เครื่องแสดงศรัทธา
  • อ่านเพิ่มเติมเรื่องการถวายพวงมาลัยบูชาพระ

ไหว้พ่อแม่ ครู และผู้ใหญ่

  • สำนักงานราชบัณฑิตยสภาระบุว่าการไหว้ผู้ใหญ่ในวันขึ้นปีใหม่และวันสงกรานต์เป็นหนึ่งในการใช้พวงมาลัย
  • วันแม่: มะลิเป็นดอกไม้ประจำวันแม่มาตั้งแต่ พ.ศ. 2519
  • วันไหว้ครู: พานไหว้ครูของโรงเรียนมีดอกเข็ม หญ้าแพรก ดอกมะเขือ และข้าวตอกเป็นหลัก (แนวหน้า) ส่วนพวงมาลัยสำหรับวันนี้ อ่านได้ในคู่มือพวงมาลัยไหว้ครูของเรา

หากต้องการของขวัญวันแม่ที่เก็บไว้ได้นาน ดูพวงมาลัยผ้าฝ้ายวันแม่ของเรา

งานแต่งงาน

  • เจ้าบ่าวและเจ้าสาวสวมมาลัยบ่าวสาว ซึ่งมักเป็นมาลัยสองชาย ในพิธีรดน้ำสังข์และงานเลี้ยงตอนเย็น (แพรว เวดดิ้ง)
  • ความเชื่อ: สวมมาลัยคู่เดิมทั้งสองงาน เชื่อว่าจะช่วยให้ชีวิตคู่ราบรื่น
  • สิ่งที่สวมศีรษะในพิธีรดน้ำสังข์คือมงคลแฝด ซึ่งแยกจากพวงมาลัย

ต้อนรับแขกผู้มีเกียรติ

งานตีความใหม่ของเรา สำหรับแขกที่คุณอยากให้เกียรติ: Malai Prestige Gold (3,090 บาท) งานของขวัญผลิตตามสั่งและเสนอราคาตามแต่ละโครงการ

Malai Prestige Gold พวงมาลัยต้อนรับแขกผู้มีเกียรติจาก Macrame by Nicha

ขอใบเสนอราคาสำหรับองค์กร


รถและเรือ

  • มาลัยสองชายใช้ติดหน้ารถหรือหัวเรือ (มทร.พระนคร, 2566)
  • ความเชื่อ: พวงมาลัยเป็นการบูชาแม่ย่านาง ผู้พิทักษ์ยานพาหนะ ธรรมเนียมนี้สืบมาจากเรือ (Nation Thailand, 2568)
  • พวงมาลัยที่ขายตามสี่แยกไฟแดงมักเป็นมะลิ ดาวเรือง และกุหลาบ (Nation Thailand, 2568)
  • ดูเพิ่มที่พวงมาลัยไหว้รถใหม่

มารยาทการมอบพวงมาลัย

  • มาลัยชายเดียว: บูชาพระ หรือสวมข้อมือหรือแขน
  • มาลัยสองชาย: คล้องคอผู้มีเกียรติ ติดรถ หรือติดเรือ
  • การไหว้: กรมส่งเสริมวัฒนธรรมกำหนดไว้ 3 ระดับ คือ ไหว้พระรัตนตรัย ไหว้พ่อแม่ ครู และผู้ใหญ่ที่เคารพ และไหว้บุคคลทั่วไป
  • การยื่นของให้ผู้ใหญ่: ของเบายื่นด้วยมือขวา พานยื่นด้วยสองมือ และน้อมตัวลงเล็กน้อย (บทเรียนมารยาทไทย)

พวงมาลัยในครอบครัวงานดอกไม้ไทย

พวงมาลัยเป็นส่วนหนึ่งของงานดอกไม้สด ศิลปะในราชสำนักที่ร้อย เย็บ มัด และกรองกลีบดอกไม้และใบไม้ (Sorose และ Kaewsrithong, 2566) งานที่ใกล้เคียงพวงมาลัยที่สุดคือเครื่องแขวน ซึ่งใช้เทคนิคการร้อย ตาข่าย และอุบะแบบเดียวกัน

งานดอกไม้ คืออะไร
อุบะ พวงดอกไม้ที่ห้อยจากพวงมาลัยและเครื่องแขวน
เครื่องแขวน งานแขวนแบบแบนและแบบสามมิติ บางครั้งเรียกว่าโคมระย้าดอกไม้ไทย
พานพุ่ม ดอกไม้จัดเป็นทรงพุ่มบนพาน เป็นเครื่องสักการะชั้นสูง
กระทง กระทงใบตองและดอกไม้สำหรับประเพณีลอยกระทง
บายศรี ทำจากใบตองเป็นหลัก มี 3, 5, 7 หรือ 9 ชั้น สำหรับสิ่งศักดิ์สิทธิ์
งานใบตอง พัฒนาขึ้นควบคู่กับพวงมาลัย
ต้นดอก หรือ สุ่มดอก (ล้านนา) โครงไม้ประดับดอกไม้ ใช้บูชาพระในภาคเหนือ
ดอกไม้ประดิษฐ์ ดอกไม้จากผ้า กระดาษ หรือดินปั้น
การจัดดอกไม้แบบไทย เทคนิคไทยผสมผสานกับการจัดดอกไม้แบบสากล


  • ช่างเขียนนำลายการร้อยมาลัยไปใช้ในจิตรกรรมฝาผนังวัด (มทร.พระนคร 2566 อ้างถึง จันทนะผะลิน 2552)
  • งานแบบแบน: บันไดแก้ว ตาข่ายหน้าช้าง และกลิ่นจระเข้
  • งานแบบสามมิติ: พู่กลิ่น และระย้า (นิตยสารอนุรักษ์)
  • อ่านเครื่องแขวนไทยคืออะไร

งานตีความใหม่ด้วยผ้าฝ้ายของเราในรูปแบบเหล่านี้: The Elephant Net (1,990 บาท) และ The Crocodile Fragrance (2,590 บาท) ที่แขวนไว้ได้ตลอดไป

The Elephant Net เครื่องแขวนไทยผ้าฝ้ายจาก Macrame by Nicha
The Crocodile Fragrance เครื่องแขวนไทยผ้าฝ้ายจาก Macrame by Nicha

พวงมาลัยในเอเชียและแปซิฟิก

ที่ไหน ธรรมเนียม
ไทย งานฝีมือของสตรี สืบทอดจากราชสำนักสู่โรงเรียนอาชีวะ
ล้านนา ภาคเหนือของไทย ต้นดอกบูชาพระ (มหาวิทยาลัยเชียงใหม่)
หลวงพระบาง ลาว ต้นดอกดาวเรือง มียอดรูปกรวยแทนเขาพระสุเมรุ และยอดสามแฉกแทนพระรัตนตรัย เชื่อว่าการทำเองได้บุญมากกว่าการซื้อ (Garland Magazine, 2564)
ทมิฬ อินเดียใต้ ที่ปอนดิเชอร์รี พวงมาลัยสำหรับวัดส่วนใหญ่ร้อยโดยชายหนุ่มตามแผงในตลาด (The Jugaad Project, 2563)
ฮาวาย พวงมาลัยเล่ย์ (lei) ดอน แบลนดิงเสนอให้มีวันเล่ย์เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1928 จัดครั้งแรกวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1928 และรับรองอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1929 (Kamehameha Schools)


พวงมาลัยดอกไม้สด พลาสติก หรือผ้าฝ้าย ต่างกันอย่างไร

ดอกไม้สดคือวัสดุตามธรรมเนียม และเหมาะที่สุดสำหรับการบูชาพระและความหอม ช่างร้อยมาลัยมีการเปลี่ยนวัสดุบางส่วนภายในธรรมเนียมอยู่แล้ว ส่วนพวงมาลัยผ้าฝ้ายเป็นการตีความใหม่อีกแบบหนึ่ง ที่ทำขึ้นเพื่อเก็บไว้

  • ข้อดีของดอกไม้สด: ความสดเป็นหนึ่งในเกณฑ์ดั้งเดิมของพวงมาลัยที่ดี
  • วัสดุที่เปลี่ยนไปภายในธรรมเนียม: ดอกครอบจากแผ่นโลหะ ลูกปัดมุกแทนดอกสวม ดอกครอบพลาสติก ดอกไม้ดินปั้น และใบบัวแห้งย้อมสี (มทร.พระนคร 2566; Owajariyapitak และคณะ, 2563)
  • ดอกไม้ผ้า: วิสาหกิจชุมชนแห่งหนึ่งในสุโขทัยพัฒนาวิธีเคลือบดอกไม้ที่ทำจากเศษผ้า (Sihawatankul และ Jaithorn, 2566)
วัสดุ อยู่ได้นานแค่ไหน กลิ่นหอม การใช้งานและราคา
ดอกไม้สด มะลิเริ่มเป็นสีน้ำตาลภายในวันที่สอง หอมตามธรรมชาติ บูชาพระและพิธีต่าง ๆ ราคา 35 ถึง 300 บาท (ปากคลองตลาด สิงหาคม 2569)
พลาสติก ไม่ระบุในแหล่งข้อมูลของเรา ไม่ระบุ ไม่ระบุ
ผ้าฝ้าย (Macrame by Nicha) ทำขึ้นเพื่อเก็บไว้ Malai Glin Rak: คุณเติมกลิ่นที่คุณรักได้เอง ของขวัญที่ผู้รับเก็บไว้ได้ Malai Glin Rak ราคา 499 บาท


อ่านเรื่องราวทั้งหมดในจากดอกไม้สดสู่พวงมาลัยผ้าฝ้ายที่คงอยู่ตลอดไป

พวงมาลัยผ้าฝ้ายของ Macrame by Nicha

“ยุโรปสร้างเหรียญตรา ไทยเรามีพวงมาลัย”

ณิชาตีความพวงมาลัยใหม่ให้เป็นสัญลักษณ์แห่งความเคารพ ความขอบคุณ และการยกย่องที่คงอยู่ยาวนาน ทุกพวงทำมือจากผ้าฝ้าย และสามารถบอกเล่าเรื่องราวเฉพาะตัวผ่านสีและสัดส่วนที่เลือกให้บุคคล ครอบครัว หรือองค์กร

วิสัยทัศน์ของเธอทำให้ธรรมเนียมไทยนี้มีที่ทางอย่างยั่งยืนในบ้านร่วมสมัย เป็นเครื่องระลึกถึงความสำเร็จ ความสัมพันธ์ที่มีความหมาย และผู้ที่มอบให้

ดูวิธีการทำงานของณิชา


ใครเป็นผู้ทำ

  • ณิชา นักออกแบบของเรา เป็นนักออกแบบชาวอาข่าจากเชียงราย
  • Akha Ma-De โครงการเพื่อสังคมที่อยู่เบื้องหลังช่างชาวอาข่าของเรา ได้รับรางวัลชนะเลิศประเภท SME จากงาน Thailand WEPs Awards 2024 ของ UN Women
  • งานของขวัญผลิตตามสั่ง พร้อมใบเสนอราคาสำหรับแต่ละโครงการ

Malai Chaad

Malai Chaad พวงมาลัยผ้าฝ้ายจาก Macrame by Nicha

Malai Chaad (2,690 บาท) คือพวงมาลัยผ้าฝ้ายในสีธงชาติไทย สำหรับของขวัญ VIP และของขวัญทางการทูต

Malai Petite สายคาดสีประจำวันเกิด

Malai Petite สายคาดสีเขียว สีประจำวันเกิด จาก Macrame by Nicha

Malai Petite (1,590 บาท) มาพร้อมสายคาดสีประจำวันเกิด

Malai Glin Rak

Malai Glin Rak พวงมาลัยผ้าฝ้ายขนาดเล็กจาก Macrame by Nicha

Malai Glin Rak (499 บาท) คือพวงมาลัยผ้าฝ้ายขนาดเล็ก ที่ใช้เป็นเครื่องกระจายกลิ่นหอมได้ด้วย

คุณเติมกลิ่นที่คุณรักได้เอง เพราะมีแต่คุณที่รู้ว่ากลิ่นไหนดีที่สุด อ่านเพิ่มเติมเรื่องเครื่องหอมไทย

ทักไลน์คุยกับเรา


คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับพวงมาลัย

พวงมาลัยภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร

เรียกว่า Thai flower garland หรือเรียกสั้น ๆ ว่า Thai garland ส่วนคำไทยเขียนเป็นอักษรโรมันว่า phuang malai

มาลัยมีกี่ประเภท

แหล่งข้อมูลไทยแบ่งมาลัยตามการใช้งาน ตามรูปทรงของเส้นมาลัย และตามรูปแบบโดยรวม หากแบ่งตามการใช้งาน ประเภทหลักคือมาลัยชายเดียวและมาลัยสองชาย รวมถึงมาลัยคล้องคอ มาลัยข้อมือ และมาลัยชำร่วย

ส่วนประกอบของพวงมาลัยมีอะไรบ้าง

มี 3 ส่วน คือ ตัวมาลัย มาลัยซีก และอุบะ

พวงมาลัยกับพวงมาลาต่างกันอย่างไร

พวงมาลัยคือดอกไม้ที่ร้อยเป็นพวง ใช้บูชาพระ มอบให้ผู้ใหญ่ และต้อนรับแขก ส่วนพวงมาลาคือดอกไม้ที่จัดบนโครงขนาดใหญ่ ใช้วางที่อนุสาวรีย์ เป็นคำที่ต่างกัน

พวงมาลัยมีมาตั้งแต่สมัยไหน

การร้อยมาลัยปรากฏอยู่แล้วในคัมภีร์พุทธศาสนาภาษาบาลี ส่วนในไทยมีหลักฐานชัดเจนที่สุดในราชสำนักกรุงเทพฯ สมัยรัชกาลที่ 5 ขณะที่เรื่องต้นกำเนิดสมัยสุโขทัยเป็นตำนาน

ดอกไม้ที่ใช้ร้อยมาลัยมีอะไรบ้าง

ส่วนใหญ่คือ มะลิ ดอกรัก ดอกพุด ขจร บานไม่รู้โรย กุหลาบ จำปี กล้วยไม้ และดาวเรือง ส่วนกลีบเลี้ยงชบาใช้ทำดอกครอบของอุบะ

มาลัยชายเดียวกับมาลัยสองชายใช้ต่างกันอย่างไร

มาลัยชายเดียวใช้บูชาพระ หรือสวมข้อมือหรือแขน ส่วนมาลัยสองชายใช้คล้องคอผู้มีเกียรติ ติดรถ หรือติดหัวเรือ

พวงมาลัยดอกไม้สดอยู่ได้กี่วัน

มะลิจะเริ่มเป็นสีน้ำตาลภายในวันที่สองหลังเก็บเกี่ยว (สจล., 2568) การเคลือบแว็กซ์ช่วยชะลอการเหี่ยวของดอกรักได้

แหล่งอ้างอิง

  1. Hongrattanavorakit และ Aitsarasuchip (2566). มาลัยคล้องมือ: การเพิ่มมูลค่าจากรูปแบบมาลัยที่เปลี่ยนไป. วารสารกระแสวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร. ลิงก์
  2. Kulthamrong (2557). ดอกไม้วิจิตร. วารสารไทยศึกษา 10(1). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ลิงก์
  3. Sorose และ Kaewsrithong (2566). Journal of Arts Management 7(4). มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. ลิงก์
  4. สำนักงานราชบัณฑิตยสภา (2562). พวงมาลัย และ พวงมาลา. ลิงก์
  5. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน (2554). มาลัย, ผ่าน Longdo. ลิงก์
  6. dhamtara.com (2557). มาลา-มาลัย (บาลีวันละคำ 910). ลิงก์
  7. Wisdom Library. Mala (Pali Text Society และ Monier-Williams). ลิงก์
  8. กรมส่งเสริมวัฒนธรรม และ UNESCO-ICHCAP (2557). Intangible Cultural Heritage Inventory, Thailand. ลิงก์
  9. วารสารราชบัณฑิตยสถาน 40(3). สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. ลิงก์
  10. Towiwat (2556). นางนพมาศ: วรรณกรรมคำสอนสตรีที่ (อาจ) ถูกลืม. วารสารศิลปศาสตร์ 13(2). ลิงก์
  11. Hutangkur (2564). บทความเรื่องอายุของเรื่องนางนพมาศ. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. ลิงก์
  12. ศิลปวัฒนธรรม. สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ กับเรื่องนางนพมาศ. ลิงก์
  13. Thai PBS Podcast. พระราชพิธีสิบสองเดือน. ลิงก์
  14. Changpum และ Pittungnapoo (2559). Naresuan University architecture journal 7(1). ลิงก์
  15. สำนักพระราชวัง (2564). โรงเรียนช่างฝีมือในวัง (หญิง). ลิงก์
  16. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. Thai Wisdom in Blooming Flowers. Google Arts and Culture. ลิงก์
  17. พระธรรมบท คาถาที่ 53. Ancient Buddhist Texts. ลิงก์
  18. Poets.org. Introduction to extracts from the Ramakien. ลิงก์
  19. UNESCO. Thailand: conventions. ลิงก์
  20. Owajariyapitak และคณะ (2563). การประดิษฐ์พานพุ่มจากใบบัว. RMUTP Home Economics Technology Journal 2(2). ลิงก์
  21. Jintakanon (2567). การออกแบบมาลัยของกลุ่มชุมชนปากคลองตลาด. วิทยานิพนธ์ มทร.พระนคร. ลิงก์
  22. กระทรวงวัฒนธรรม (2565). มาลัยตุ้ม จังหวัดสมุทรปราการ. m-culture.in.th. ลิงก์
  23. Korat SmartEd 2026. ผลการแข่งขันร้อยมาลัย. ลิงก์
  24. อุทยานหลวงราชพฤกษ์ (2563). มะลิ. ลิงก์
  25. อุทยานหลวงราชพฤกษ์ (2563). จำปี จำปา. ลิงก์
  26. หมอชาวบ้าน (2540). จำปา. ลิงก์
  27. Yeamsuriyotai และคณะ (2568). Frontiers in Plant Science. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.). ลิงก์
  28. ไทยรัฐ (11 สิงหาคม 2569). ราคามะลิและพวงมาลัยที่ปากคลองตลาด. ลิงก์
  29. กรมส่งเสริมการเกษตร. เอกสารข้อมูลดาวเรือง ข้อมูลปี 2563. ลิงก์
  30. Ajarn Phano (2567). สถานีวิทยุ มทร.ธัญบุรี. ลิงก์
  31. แนวหน้า. พานไหว้ครู. ลิงก์
  32. แพรว เวดดิ้ง. ธรรมเนียมพวงมาลัยในงานแต่ง. ลิงก์
  33. Nation Thailand (2568). พวงมาลัยริมทางและแม่ย่านาง. ลิงก์
  34. กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. การไหว้แบบไทย. ลิงก์
  35. นิตยสารอนุรักษ์. เครื่องแขวนดอกไม้ไทย. ลิงก์
  36. สำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. วิถีชีวิตล้านนา. ลิงก์
  37. Sihawatankul และ Jaithorn (2566). SSA Journal. ลิงก์
  38. McIntosh และ Tiao Nith (2564). Devotional flower offerings of Luang Prabang. Garland Magazine. ลิงก์
  39. Comeau (2563). Garlands for gods in southeast India. The Jugaad Project. ลิงก์
  40. Kamehameha Schools. The history of May Day and Lei Day in Hawaii. ลิงก์

อ่านเพิ่มเติม อ้างผ่านบทความของ มทร.พระนคร: จันทนา สุวรรณมาลี (2533). มาลัย. โอเดียนสโตร์. Suansiri (2547). เรียงร้อยมาลัย. มณีรัตน์ จันทนะผะลิน (2552). วิจิตรการคล้องพวงมาลัย. อนุสาร อ.ส.ท. 56(7) (2559) หน้า 112 ถึง 113 อ้างต่อ

เกี่ยวกับผู้เขียน

ณิชาเป็นนักออกแบบชาวอาข่าจากเชียงราย และเป็นนักออกแบบของ Macrame by Nicha ใน พ.ศ. 2566 Macrame by Nicha จัดแสดงนิทรรศการ "The New Age of Khruang Kwaen and Phuang Malai" ที่ TCDC กรุงเทพฯ (ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ) อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับณิชา


แสดงความคิดเห็น

โปรดทราบว่าความคิดเห็นจะต้องได้รับการอนุมัติก่อนที่จะมีการเผยแพร่