หมู่บ้านอาข่า เชียงราย: บ้านอาจ่า และผู้หญิงที่ถักของขวัญผ้าฝ้ายของเรา
ในบรรดาหมู่บ้านอาข่า เชียงราย มีหมู่บ้านเล็ก ๆ แห่งหนึ่งชื่อบ้านอาจ่า (Asha) อยู่ห่างจากตัวเมืองไปทางตะวันตกเฉียงเหนือราว 25 นาทีโดยรถยนต์ ที่นี่คือบ้านของผู้หญิงที่ถักของขวัญผ้าฝ้ายของเรา
ที่นี่มีผู้คนอาศัยอยู่ราว 300 คน ทำไร่สับปะรด สวนยาง นาข้าว ปลูกกล้วย และเลี้ยงหมู ส่วนในโครงการ Akha Ma-De ซึ่งเป็นโครงการเพื่อสังคมประจำหมู่บ้านที่ขับเคลื่อนโดย Macrame by Nicha มีผู้หญิงอาข่าเจ็ดคนทำงานร่วมกับเรา รวมถึงนิชา ผู้ก่อตั้งของเราด้วย
มาดูกันว่าบ้านอาจ่าอยู่ที่ไหน ใครอาศัยอยู่ที่นั่น ส่งงานจากหมู่บ้านกันอย่างไร และผู้หญิงที่นี่ทำอะไรบ้าง
รู้จักผู้หญิงแห่งบ้านอาจ่าและของขวัญของพวกเธอ
หมู่บ้านอาข่า เชียงราย: บ้านอาจ่าอยู่ที่ไหน

บ้านอาจ่าตั้งอยู่ในตำบลแม่ยาว อำเภอเมืองเชียงราย ห่างจากตัวเมืองเชียงรายไปทางตะวันตกเฉียงเหนือราว 25 นาทีโดยรถยนต์
ในรายชื่อหมู่บ้านของเทศบาลตำบลแม่ยาว บ้านอาจ่าเป็นหนึ่งในบ้านบริวารเล็ก ๆ ของหมู่ 11 บ้านห้วยแม่ซ้าย
บนเนินเขาของแม่ยาวมีผู้คนหลายชาติพันธุ์อาศัยอยู่ ถนนที่มุ่งสู่น้ำตกห้วยแม่ซ้าย ซึ่งอยู่ห่างจากตัวเมืองราว 20 กิโลเมตร จะผ่านหมู่บ้านอิ้วเมี่ยน อาข่า และลาหู่
หมู่บ้านเกษตรกรรมเล็ก ๆ
บ้านอาจ่าเป็นหมู่บ้านอาข่าขนาดเล็ก มีผู้คนราว 300 คน ครอบครัวต่าง ๆ มีรายได้จากสับปะรด สวนยาง นาข้าว กล้วย และการเลี้ยงหมู
เด็ก ๆ ในหมู่บ้านเรียนที่โรงเรียนบ้านห้วยแม่ซ้าย
ในหมู่บ้านไม่มีที่ทำการไปรษณีย์ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญสำหรับหมู่บ้านที่ส่งงานไปไกลถึงกรุงเทพฯ อ่านต่อด้านล่าง
ชาวอาข่าแห่งบ้านอาจ่า

ชาวบ้านอาจ่าเป็นชาวอาข่ากลุ่มอู่โล้ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรระบุชื่อกลุ่มอาข่าไว้สามกลุ่ม คือ ลอมี้ ผะหมี้ และอู่โล้ และระบุว่าอู่โล้เป็นกลุ่มที่มีประชากรน้อยที่สุดในสามกลุ่มนี้
ศาสนาและประเพณีทุกวันนี้
บ้านอาจ่านับถือศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ เช่นเดียวกับหมู่บ้านอาข่าหลายแห่งในปัจจุบัน หลังจากมิชชันนารีเข้ามาในพื้นที่
ดังนั้น บางเรื่องที่คุณอาจเคยอ่านเกี่ยวกับหมู่บ้านอาข่า จึงเป็นประเพณีของชาวอาข่าโดยทั่วไป
หมู่บ้านอาข่าแบบดั้งเดิมหลายแห่งจัดพิธีโล้ชิงช้า เทศกาลสี่วันในช่วงเดือนสิงหาคมถึงกันยายน เพื่อบูชาเทพีผู้ประทานความอุดมสมบูรณ์ให้พืชผล
หลายหมู่บ้านยังมีประตูหมู่บ้านที่แกะสลักไว้ด้วย
ที่บ้านอาจ่าไม่มีพิธีโล้ชิงช้าแล้ว และไม่มีประตูหมู่บ้าน
ชุดอาข่า
ชุดอาข่าแบบดั้งเดิมแฝงความหมายไว้ พิพิธภัณฑ์ Maxwell ระบุว่าเครื่องประดับศีรษะของผู้หญิงบอกถึงถิ่นหรือกลุ่มที่เธอสังกัด อายุ และสถานภาพการสมรสหรือสถานะทางสังคม โดยเหรียญเงินเก่าบ่งบอกถึงฐานะ
แต่ก่อนผู้หญิงสวมเครื่องประดับศีรษะทุกวัน ปัจจุบันส่วนใหญ่เก็บไว้สวมในโอกาสพิเศษ
สำหรับกลุ่มอู่โล้โดยทั่วไป ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรบรรยายถึงเสื้อสีดำแขนยาวผ่าด้านหน้า และเด็กผู้หญิงที่สวมหมวกตั้งแต่ยังเล็กจนกระทั่งแต่งงาน
นิชา เกิดที่บ้านอาจ่า

นิชาเกิดที่บ้านอาจ่า ในบ้านไม้ไผ่
เธอก่อตั้ง Akha Ma-De ในปี 2564 และ Macrame by Nicha เป็นธุรกิจครอบครัวที่นำโดยผู้หญิง อ่านเรื่องราวของเธอได้ที่หน้าเกี่ยวกับนิชา ผู้ก่อตั้งของเรา
นี่คือธุรกิจครอบครัวอย่างแท้จริง เพราะคุณย่าของเธอ อาปี มีเนียม ก็เป็นหนึ่งในช่างของเรา
ผู้หญิงที่ถักผ้าฝ้ายของเรา
Akha Ma-De ทำงานร่วมกับผู้หญิงเจ็ดคน ทำงานเต็มเวลาสามคน และพาร์ทไทม์สี่คน รวมถึงนิชาด้วย
ในภาษาอาข่า ชื่อของพวกเธอมีคำเรียกตามฐานะในครอบครัวนำหน้า อามา แปลว่าแม่ อาบู แปลว่าลูกสาว และอาปี แปลว่าย่า
- อามา มิชู
- อาบู จอร์
- อาบู จัน
- อาปี มีเนียม คุณย่าของนิชา
- อาบู แอนนา
- อาบู อาธู
- อาบู นิชา ผู้ก่อตั้งของเรา
ทำความรู้จักพวกเธอให้มากขึ้น พร้อมรูปถ่ายและประวัติสั้น ๆ ได้ในส่วน "ทีมช่างฝีมือสตรีชาวอาข่าของเรา" บนหน้าของขวัญองค์กร
งานแต่ละชิ้นทำขึ้นที่บ้านอาจ่าอย่างไร

ผู้หญิงบ้านอาจ่าถักงานที่บ้านของตัวเอง
คำสั่งซื้อ วัตถุดิบ และชิ้นงานที่เสร็จแล้ว ส่งไปมาระหว่างกรุงเทพฯ กับหมู่บ้านทางไปรษณีย์ทั่วไป
เพราะในบ้านอาจ่าไม่มีที่ทำการไปรษณีย์ ผู้หญิงในหมู่บ้านจึงต้องเดินทางเข้าตัวเมืองเชียงรายเพื่อส่งและรับพัสดุ เป็นระบบที่เรียบง่าย และทำให้พวกเธอทำงานจากบ้านได้
ผู้หญิงบ้านอาจ่าทำอะไรบ้าง

นี่คือของขวัญผ้าฝ้ายทำมือบางส่วนจากโครงการ Akha Ma-De พร้อมราคาปัจจุบัน
- Malai Glin Rak มาลัยเครื่องหอมแบบไทยของเรา ที่ทำมาเพื่อส่งความอบอุ่นใกล้ชิด ไม่ว่าคุณอยู่ที่ไหน ราคา 499 บาท
- พวงกุญแจช้าง ผ้าฝ้ายทำมือ ราคา 390 บาท
- ที่รองแก้วผ้าฝ้าย ทำมือ ซับน้ำได้ดี จำหน่ายเป็นคู่ ราคา 490 บาท
- Signature Bracelet กำไลผ้าฝ้ายทำมือ สั่งจองล่วงหน้า สั่งสลักได้ทาง LINE ราคา 390 บาท
- Malai Petite Corporate & Diplomatic ความร่วมมืออันยั่งยืน มีให้เลือก 17 สี ราคา 1,590 บาท
ช่วงคริสต์มาสจะมีของตกแต่งคริสต์มาสทำมือของเราเพิ่มเข้ามาด้วย และเรื่องราวเบื้องหลังอยู่ในบทความออร์นาเมนต์คริสต์มาสแฮนด์เมดในไทย ใครเป็นคนทำจริง ๆ
สำหรับคำสั่งซื้อจากองค์กร เราจะออกใบเสนอราคาให้ แค่แจ้งชิ้นงาน จำนวน และวันที่ต้องการมาได้เลย
ขอใบเสนอราคาของขวัญที่ทำในบ้านอาจ่า
Akha Ma-De โครงการของหมู่บ้าน

Akha Ma-De คือโครงการเพื่อสังคมที่ขับเคลื่อนโดย Macrame by Nicha ก่อตั้งในปี 2564 เพื่อสร้างงานที่มีรายได้ให้ผู้หญิงอาข่าในบ้านอาจ่า
Akha Ma-De ได้รับรางวัลชนะเลิศประเภท SME จากเวที UN Women 2024 Thailand WEPs Awards
หากองค์กรของคุณต้องการของขวัญที่มีเรื่องราวของชุมชนซึ่งตรวจสอบได้ บทความของขวัญองค์กรรักษ์โลกในไทย: งานคราฟต์แฮนด์เมด ผลิตโดยชุมชน ตรวจสอบได้จริงคือเรื่องที่ควรอ่านต่อ
เข้าไปเยี่ยมบ้านอาจ่าได้ไหม

ตอนนี้บ้านอาจ่ายังเป็นแค่บ้านอาข่าของครอบครัวต่าง ๆ ที่อาศัยอยู่ที่นั่น ผู้หญิงถักงานอยู่ในบ้านของตัวเอง และหมู่บ้านยังไม่เปิดรับผู้มาเยือนหรือจัดเวิร์กช็อป
เรามีแผนจะทำพื้นที่งานคราฟต์ และจะแจ้งข่าวที่นี่เมื่อมีกำหนดการ
ตอนนี้ ถ้าอยากรู้จักช่างของเรา ทักมาคุยได้เลยไม่ว่าคุณอยู่ที่ไหน ส่งข้อความหาเราทาง LINE แล้วเรายินดีเล่าเรื่องของพวกเธอให้ฟัง
ถ้าอยากลองลงมือถักผ้าฝ้ายเอง เวิร์กช็อปมาคราเม่และกิจกรรม team building ของเราเปิดตามคำขอ
หมู่บ้านอาข่าในเชียงรายที่เปิดให้เที่ยวชมในปัจจุบัน
ถ้าคุณเดินทางมาภาคเหนือและอยากแวะพักในหมู่บ้านอาข่า เชียงราย สามหมู่บ้านนี้มีการท่องเที่ยวชุมชนและโฮมสเตย์ต้อนรับผู้มาเยือน รายละเอียดอาจเปลี่ยนแปลงได้ ควรสอบถามหมู่บ้านหรือเจ้าของที่พักก่อนเดินทาง
| หมู่บ้าน | ที่ตั้ง | สิ่งที่ผู้มาเยือนจะได้พบ | ที่พัก |
|---|---|---|---|
| บ้านหล่อโย | หมู่ 19 บ้านสันติสุข ตำบลป่าตึง อำเภอแม่จัน | ราว 65 ครัวเรือน ประชากร 300 คน มีกิจกรรมทำอาหาร เดินป่าและเดินชมหมู่บ้าน เล่นเกม ทำกำไลข้อมือ พร้อมพิพิธภัณฑ์และคาเฟ่ | โฮมสเตย์บ้านดินที่เปิดมาตั้งแต่ปี 2550 ต้องจองล่วงหน้า |
| บ้านผาหมี | ตำบลเวียงพางคำ อำเภอแม่สาย | กาแฟ ชิงช้าอาข่า วิวพระอาทิตย์ขึ้น เดินป่า และอาหารอาข่า | โฮมสเตย์และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ |
| บ้านผาฮี้ | หมู่ 10 ตำบลโป่งงาม อำเภอแม่สาย | ประชากรราว 590 คน สวนกาแฟ ชาวอาข่าครบทั้งสามกลุ่ม (ลอมี้ ผะหมี้ และอู่โล้) และเทศกาลโล้ชิงช้า (4 ถึง 8 กันยายน 2568) | มีที่พักในรายชื่อมากกว่า 50 แห่ง |
ตัวเลขของแต่ละหมู่บ้านมาจากฐานข้อมูลชุมชนของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (2566)
อีกสองชื่อที่คุณอาจเจอในโลกออนไลน์
คู่มือท่องเที่ยวบางแห่งยังพูดถึง Huay Kee Lek ในตำบลวาวี อำเภอแม่สรวย ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องชิงช้า ประตูผี กำไลข้อมือ และตะกร้าสาน และ Ban Lorcha บนทางหลวงหมายเลข 1089 ระหว่างท่าตอนกับแม่จัน ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องการนำชม การแสดงรำ และงานทอ
แหล่งข้อมูลล่าสุดยังไม่ชัดเจนว่าทั้งสองแห่งยังเปิดรับผู้มาเยือนอยู่หรือไม่ จึงควรตรวจสอบสถานการณ์ปัจจุบันก่อนวางแผนเดินทาง
คำถามที่พบบ่อย
บ้านอาจ่าอยู่ที่ไหน
บ้านอาจ่าอยู่ในตำบลแม่ยาว อำเภอเมืองเชียงราย ห่างจากตัวเมืองเชียงรายไปทางตะวันตกเฉียงเหนือราว 25 นาทีโดยรถยนต์ ในรายชื่อหมู่บ้านของเทศบาลตำบลแม่ยาว บ้านอาจ่าเป็นบ้านบริวารของหมู่ 11 บ้านห้วยแม่ซ้าย
ชาวอาข่ากลุ่มไหนอาศัยอยู่ที่บ้านอาจ่า
ชาวบ้านอาจ่าเป็นชาวอาข่ากลุ่มอู่โล้ ซึ่งศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรระบุว่าเป็นกลุ่มที่มีประชากรน้อยที่สุดในสามกลุ่มอาข่าที่กล่าวถึง (ลอมี้ ผะหมี้ และอู่โล้) หมู่บ้านมีผู้คนราว 300 คน และนับถือศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ เช่นเดียวกับหมู่บ้านอาข่าหลายแห่งในปัจจุบัน
นักท่องเที่ยวเข้าไปเยี่ยมบ้านอาจ่าได้ไหม
ยังไม่ได้ ผู้หญิงถักงานที่บ้าน และหมู่บ้านยังไม่เปิดรับผู้มาเยือนหรือจัดเวิร์กช็อป เรามีแผนจะทำพื้นที่งานคราฟต์แต่ยังไม่มีกำหนดการ วันนี้คุณติดต่อช่างของเราได้ทาง LINE และ Macrame by Nicha เปิดเวิร์กช็อปมาคราเม่และกิจกรรม team building ตามคำขอ
ผู้หญิงอาข่าที่บ้านอาจ่าทำอะไรบ้าง
พวกเธอทำของขวัญผ้าฝ้ายทำมือให้ Macrame by Nicha เช่น Malai Glin Rak พวงกุญแจช้าง Signature Bracelet ที่รองแก้วผ้าฝ้าย Malai Petite Corporate & Diplomatic และของตกแต่งคริสต์มาส มีผู้หญิงเจ็ดคนทำงานกับโครงการ Akha Ma-De เต็มเวลาสามคน และพาร์ทไทม์สี่คน ส่วนคำสั่งซื้อส่งไปมาระหว่างหมู่บ้านกับกรุงเทพฯ ทางไปรษณีย์
องค์กรจะสั่งของขวัญที่ทำในบ้านอาจ่าได้อย่างไร
ส่งคำขอใบเสนอราคาผ่านหน้าของขวัญองค์กรของ Macrame by Nicha หรือทักหาเราทาง LINE พร้อมแจ้งชิ้นงาน จำนวน และวันที่ต้องการ
Akha Ma-De เกิดขึ้นเพื่อสร้างงานให้ผู้หญิงบ้านอาจ่า ขอบคุณทุกคำสั่งซื้อที่ทำให้พวกเธอมีงานทำต่อไป
ขอใบเสนอราคาสำหรับองค์กรของคุณ